Resmî Gazete İlamı
- Düzenleme: Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
- Yayım Tarihi: 11 Eylül 2025
- Resmî Gazete Sayısı: 33014
- Düzenlemeyi yapan kurum: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Ne Değiştirildi? Öne Çıkan Yenilikler
Yönetmelikte yapılan değişiklikler, özellikle parselasyon işlemleri, imar hakkı aktarımı, düzenleme ortaklık payı (DOP) ve e-Devlet entegrasyonu gibi başlıklarda önemli etkiler getirmektedir. Aşağıda öne çıkan başlıklar:
- Yeni Terimler ve Askı Dağıtım Cetveli
Yönetmeliğe “askı dağıtım cetveli” ibaresi eklendi. Bu cetvelde; ada/parsel numaraları, tapu alanları, hisse oranları, tahsis miktarı, düzenleme ortaklığından gelen pay ve kesinti, imar parselleri yüzölçümleri gibi bilgiler yer alacak. İnternet duyurusu ve ilanları için hazırlanacak. - İmar Hakkı Aktarımı Tanımı ve Uygulaması
- Parseli kamu hizmet alanında kalıp, özel mülkiyete konut yapılaşma hakkı verilemeyen parsellerin, verilemeyen yapılaşma hakkının başka parsellere aktarılması için imar hakkı aktarımı mekanizması getirildi.
- Aktarımı yapılacak alanların seçim kriterleri belirlendi: örneğin kamu hizmet alanına kalan özel mülkiyet parselleri, planlı bölgeler, düzenleme ortaklık payı veya DOP kesintisi yapılmış alanlar gibi.
- DOP (Düzenleme Ortaklık Payı) Limitleri ve Kamuya Geçiş
- Düzenleme ortaklık payı kesintisi en fazla %45 olabilecek. Bu oran aşıldığında kamu eline geçiş için diğer yöntemler kullanılacak (bedel ödenerek satın alma, trampa, kamulaştırma).
- Özel mülkiyette olup uygulama imar planında kamu hizmet alanına ayrılan bölgelerde; belediye, valilik gibi idarelerin buna müdahalesi, kamu mülkiyetine geçiş işlemleriyle ilgili düzenlemeler yapıldı.
- Parselasyon Planı İzleme ve Denetleme Sistemi (PARSİD) / e-Devlet Entegrasyonu
- Parselasyon planlarının duyurusu, askıya çıkarılması, itiraz süreçleri gibi adımlar artık PARSİD sistemi üzerinden, e-Devlet entegrasyonuyla yapılacak.
- Vatandaşların taşınmazlarını ilgilendiren parselasyon işlemlerine dair tüm bilgilere elektronik ortamda erişebilmesi, itirazlarını da çevrim içi olarak iletebilmesi sağlanacak.
- İfraz ve Tevhit Düzenlemeleri (Parsel Bölme/Birleştirme)
- Plan dışı parsellerin ifraz veya tevhit edilmesine dair bazı kolaylaştırıcı hükümler geldi. Özellikle 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dışındaki parsellerde, şart aranmaksızın ayrılabilme durumu gibi düzenlemeler yapılmış.
- Kamu mülkiyetindeki alanlarda düzenleme sınırlarının ve parselasyon planlarının değiştirilmesi gibi konularda idari yetki ve uygulama süreçlerine yeni yetkilendirmeler getirilmiş.
- Kamulaştırma, Bedel Verilerek Yıkım, Kamu Hizmet Alanlarına Ayrılan Yapılar
- Kamu hizmet alanı olarak imar planında yer açılan özel mülkiyete ait yapılar, belediye ya da valilik tarafından bedeli ödenerek yıkılacak. Bu sayede özel şahısların zararlarının tanzim edilmesi hedefleniyor.
Kimleri ve Hangi Konuları Etkiler?
- Parseli kamu hizmet alanına giren özel mülkiyet sahipleri
- İmar planında yapılaşma hakkı verilemeyen parsellerin sahipleri
- DOP kesintisi ile ilgili hakları olan mülk sahipleri
- Planlı kentleşme projeleri, imar uygulamaları ve arsa sahipleri
- Yerel yönetimler / belediyeler: yol, park, meydan gibi kamu hizmet alanlarının planlanması ve uygulama süreçleri
Avantajlar & Potansiyel Zorluklar
Avantajlar:
- Mağduriyetlerin giderilmesi: Kamu hizmet alanında kaldığı için kullanılmayan yapılaşma hakkı sahiplerine hak aktarımı olanağı.
- Süreçlerin şeffaflığı: e-Devlet / PARSİD ile parselasyon planlarında duyurular, itiraz süreçleri vs. çevrim içi yapılacak.
- DOP düzenlemeleri ile özel mülkiyete yapılan kesintilerin sınırlandırılması ve adil tazminat / değerde ödeme zorunluluğu.
- Belediyelerin kamu hizmet alanlarını planlama ve uygulama süreçlerinin daha sistemli olması.
Potansiyel Zorluklar:
- İmar hakkı aktarımı süreçlerinde değerleme ve tespit süreçleri karmaşık olabilir; özellikle komşuluk emsal değerleri, önceki kesintiler vs.
- Verici ve alıcı parseller arasında mülkiyet hakları, muvafakat ve teknik şartların sağlanması gibi süreçlerde anlaşmazlıklar çıkabilir.
- Yerel yönetimlerin uygulama kapasitesi ve teknik altyapısı (PARSİD entegrasyonu, e-Devlet işlemleri) bölgeden bölgeye farklılık gösterebilir.
- Plan değişikliği, imar plan revizyonları gibi süreçlerin süresi ve bürokrasi riski olabilir.
Uygulama Örnekleri
- Özel mülkiyette kalan bir parselin bir bölümü kamu hizmet alanında kaldığında, sahibine yapılaşma hakkı aktarımı yapılabilecek.
- DOP oranı sınırı (%45) aşan kesintilerde, ek uygulama yöntemleri kullanılacak; bedelli devri veya trampa gibi.
- İfraz/tevhit işlemleri, plan dışı parseller için kolaylaştırılacak (örn. sağlıksız ya da kabul edilmeyen yapılaşmalar için değil ama sınırlarında plan olmayan parsellerde).
Sonuç
11 Eylül 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanan bu yönetmelik değişikliği, arsa ve arazi düzenlemelerinde uzun süredir gündemde olan bazı sorunlara çözüm getirme potansiyeli taşıyor. İmar hakkı aktarımı, PARSİD ile e-Devlet entegrasyonu ve DOP limiti gibi yenilikler, mülk sahiplerini koruyacak, planlama süreçlerini daha şeffaf ve adil hâle getirecek. Ancak uygulamada yerel farklılıklar ve teknik-zamansal engeller göz önünde bulundurulmalı.
Sorularınız için:
Instagram: @mehmetbalci_gayrimenkul
Facebook: @mehmetbalcigayrimenkul
Linkedin: @mehmetbalcigayrimenkul
WhatsApp: 0546 530 0 430
