Gayrimenkul piyasasında mülk alım-satımı yapan milyonlarca vatandaş ve yatırımcıyı doğrudan ilgilendiren kritik düzenlemeler yürürlüğe girdi. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM), Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) ile Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) mevzuatları çerçevesinde; gayrimenkulünü satan veya kentsel dönüşüm kapsamında işlem yapan hak sahipleri için para iadesi imkânı doğdu.
Gerek tapu devri sonrasında sistemde kalan sigorta primleri gerekse kentsel dönüşüm muafiyetine rağmen sehven ödenen tapu harçları, doğru adımlarla kurumlardan geri alınabiliyor.
1. SEDDK Düzenlemesi: Konutunu Satanlara DASK ve Sigorta Prim İadesi
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından uygulamaya alınan güncel esaslar doğrultusunda, gayrimenkul devirlerinde uzun yıllardır süregelen DASK poliçe devri uygulaması sona erdi.
Eski Sistem: Satıcının DASK poliçesi alıcıya devreder, satıcının kalan prim hakkı yanardı.
Yeni Sistem: Tapu tescili anında eski poliçe sonlanır; satıcı kalan günlerin primini nakit iade alır.
Yeni Sistem Nasıl İşliyor?
- Poliçenin Otomatik Sona Ermesi: Tapu müdürlüğünde satış tescili tamamlandığı anda, eski ev sahibi adına düzenlenmiş olan Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) yürürlükten kalkar.
- Kullanılmayan Günlerin İadesi: Poliçe süresinin kalan kısmına ait ödenmiş prim tutarı (gün hesabı yapılarak) doğrudan eski mülk sahibine iade edilir.
- Alıcının Yükümlülüğü: Yeni alıcı, tapu tescil işlemi tamamlanmadan önce kendi adına yeni bir DASK poliçesi düzenletmek zorundadır. Tapu müdürlükleri sistem üzerinden bu kontrolü sağlamaktadır.
2. 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Tapu Harcı İadesi (5 Yıllık Hak)
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı mevzuatı (6306 Sayılı Kanun) gereğince, riskli yapı tespiti yapılan taşınmazların dönüşüm süreçlerindeki devir ve tescil işlemleri tapu harcından muaftır.
Buna rağmen uygulamada tapu müdürlüklerinde veya sistem entegrasyonlarında sehven tahsil edilen tapu harçları (%4 oranındaki alıcı ve satıcı harçları ile döner sermaye bedelleri), geriye dönük 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde yasal faiziyle geri talep edilebilmektedir.
3. Adım Adım Para İadesi Başvuru İşlemleri
Ödemelerinizi geri almak için gayrimenkul işleminizin türüne göre aşağıdaki yasal prosedürleri izlemeniz gerekmektedir:
A) DASK ve Konut Sigortası Prim İadesi Başvurusu
- Web Tapu / e-Devlet Üzerinden Satış Belgesi: Tapu tescil belgenizi veya satış akit tablosunu temin edin.
- Acente veya Sigorta Şirketine Bildirim: Poliçenizin düzenlendiği sigorta şirketine veya acentenize mülkün devredildiğini bildirerek iptal/iade talep dilekçesi verin.
- IBAN Üzerinden Tahsilat: Kalan sürenin gün esaslı prim tutarı en geç birkaç iş günü içinde banka hesabınıza aktarılır.
B) Kentsel Dönüşüm Tapu Harcı İadesi Başvurusu
- Belgelerin Hazırlanması: Riskli Yapı Tespit Belgesi, Kentsel Dönüşüm Muafiyet Yazısı, Tapu Senedi ve Tapu Harcı Tahsil Alındısı (makbuz) bir araya getirilir.
- Vergi Dairesine Düzeltme Başvurusu: Harcın yatırıldığı ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 122. maddesi kapsamında “Hata Düzeltme” dilekçesi verilir.
- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Şikâyet Yolu: Vergi dairesinden 30 gün içinde yanıt alınamazsa veya ret kararı gelirse, GİB’e şikâyet başvurusu yapılır.
- Vergi Mahkemesi Süreci: İdari yolların tükenmesi durumunda Vergi Mahkemesi’nde dava açılarak ödenen harçlar yasal faiziyle tahsil edilir.
4. Konut Kredisi ve İpotek Masraflarında İade İmkanları
Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü düzenlemelerine göre; konut kredisi kullanarak ev alan ve borcunu erken kapatan ya da mülkünü satan vatandaşlar:
- Kredi süresince peşin kesilen hayat sigortası ve konut sigortalarının kullanılmayan dönemlerine ait primlerini,
- Bankaların mevzuata aykırı tahsil ettiği haksız ipotek fekki veya dosya masraflarını Tüketici Hakem Heyetleri aracılığıyla iade alabilmektedir.
Sonuç
Gayrimenkul alım-satım ve kentsel dönüşüm süreçlerinde mevzuatın tanıdığı hakları bilmek, mülk sahipleri ve yatırımcılar için ciddi finansal avantajlar sağlar. Tapuda yeni başlayan DASK prim iade dönemi ve kentsel dönüşüm tapu harcı muafiyetleri, doğru hukuki ve bürokratik adımlar atıldığında önemli tasarruf kalemlerine dönüşmektedir. Mülkünüzün satış hazırlığından devir sonrasındaki hak takibine kadar her aşamada profesyonel destek almak, olası maddi kayıpların önüne geçer.
Bağdat Caddesi ve çevre bölgelerdeki gayrimenkul yatırımlarınızı en doğru mevzuat bilgileriyle yönetmek, portföyünüzün gerçek piyasa değerini öğrenmek ve güvenli işlem gerçekleştirmek için doğrudan benimle iletişime geçebilirsiniz.
Sorularınız için:
Instagram: @mehmetbalci_gayrimenkul
Facebook: @mehmetbalcigayrimenkul
Linkedin: @mehmetbalcigayrimenkul
WhatsApp: 0546 530 0 430
